Wat is een WBS?
De Wohnberechtigungsschein (WBS) is een officieel bewijs dat het inkomen van je huishouden binnen bepaalde grenzen valt. Alleen wie een WBS heeft, mag gesubsidieerde sociale huurwoningen (Sozialwohnungen) huren, waar de huur lager is dan op de vrije markt. In Berlijn vragen ook veel woningen van de woningbouwbedrijven van de deelstaat om een WBS.
Wie kan aanvragen
- volwassenen die niet maar tijdelijk in Berlijn verblijven — minstens 11 maanden — en een eigen huishouden voeren;
- Duitse en EU-burgers, en burgers van andere landen met een verblijfsvergunning die minstens een jaar geldig is;
- mensen uit Oekraïne met een verblijfsvergunning volgens §24 van de verblijfswet (AufenthG) kunnen ook aanvragen — het Wohnungsamt controleert hoe lang de vergunning geldig is;
- het inkomen van het huishouden mag de grens niet overschrijden (zie hieronder).
Inkomensgrenzen in Berlijn
Het getal op de WBS laat zien hoeveel je inkomen boven de federale basisgrens mag liggen: WBS 100 betekent binnen de basisgrens, WBS 140 tot 40% erboven. Bijna alle sociale huurwoningen vragen een WBS 100 of WBS 140. Sommige nieuwere gesubsidieerde woningen staan ook open met een WBS 160, 180 of 220 — dus met een inkomen tot 60%, 80% of 120% boven de basisgrens.
Grenzen voor de WBS 140 in Berlijn (gecorrigeerd jaarinkomen van het huishouden, stand 2026):
- 1 persoon: € 16.800
- 2 personen: € 25.200
- elke extra persoon: +€ 5.740
- plus per kind: +€ 700
Dit is niet je brutoloon. Beroepskosten worden afgetrokken (minstens het forfait), plus telkens tot 10% voor inkomstenbelasting, zorgverzekering en pensioenpremies — samen hoogstens 30%. Er gelden nog meer aftrekposten, bijvoorbeeld bij een ernstige handicap of voor jonge echtparen. Kinderbijslag (Kindergeld) telt niet als inkomen. Je kunt je recht controleren met de online WBS-rekenhulp van de Berlijnse Senaat.
Hoe lager het getal op je WBS, hoe meer woningen voor je openstaan: met een WBS 140 kun je ook woningen huren met WBS 160, 180 of 220, maar niet andersom.
Op hoeveel kamers je recht hebt
In de regel één kamer per persoon: een echtpaar met drie kinderen mag een woning met maximaal vijf kamers huren. Een alleenstaande mag ook een woning met 1,5 of 2 kamers tot 50 m² huren. In bijzondere gevallen, bijvoorbeeld vanwege een handicap, kan extra ruimte worden erkend.
Zo vraag je hem aan
- Vul de aanvraag (formulier BauWohn 502), de inkomensverklaring (BauWohn 504) en het inkomensbewijs (BauWohn 504a) in. De formulieren vind je op berlin.de en bij het Bürgeramt.
- Voeg een kopie van je identiteitsbewijs toe, inkomensbewijzen van iedereen in het huishouden en, afhankelijk van je situatie, je verblijfsvergunning, huwelijks- of geboorteakten, een gehandicaptenkaart of een inschrijvingsbewijs van je studie.
- Dien alles online in of bij het Bürgeramt of het Wohnungsamt (woningdienst) van het stadsdeel waar je ingeschreven staat. Verhuis je pas naar Berlijn, dan kun je de aanvraag naar elk Berlijns Wohnungsamt sturen.
- De WBS is gratis, meestal een jaar geldig en geldt voor heel Berlijn.
WBS met bijzondere woonbehoefte
Sommige sociale woningen zijn bedoeld voor huishoudens met een bijzondere woonbehoefte (besonderer Wohnbedarf) — bijvoorbeeld gezinnen met kinderen in een overbevolkte woning, mensen met een ernstige handicap van wie de woning ongeschikt is, mensen in een opvang, of mensen die het Jobcenter of de sociale dienst heeft gevraagd naar een goedkopere woning te verhuizen. In de regel moet je minstens een jaar met je hoofdverblijf in Berlijn ingeschreven staan.
Zoeken met een WBS
- In advertenties staat of een WBS nodig is en welke, bijvoorbeeld „WBS 140 erforderlich”.
- Kijk regelmatig op de websites van de woningbouwbedrijven van de deelstaat en op het portaal inberlinwohnen.de; zie ook hoe je een woning vindt in Berlijn.
- Op Flat-Radar kun je in je zoekverzoek aangeven dat je een WBS hebt, zodat verhuurders met WBS-woningen je kunnen vinden.
- Verleng je WBS op tijd: vraag een nieuwe aan een paar weken voordat hij verloopt.
WBS buiten Berlijn
Een WBS bestaat in elke deelstaat; de basis is de federale Wohnraumförderungsgesetz samen met de wetgeving van de deelstaat. Inkomensgrenzen, formulieren, geldigheid en de bevoegde instantie (Wohnungsamt, stads- of districtsbestuur) worden per deelstaat of gemeente vastgesteld, dus de Berlijnse grenzen en BauWohn-formulieren hierboven gelden alleen in Berlijn. Verhuis je naar een andere deelstaat, vraag dan bij de instantie daar of je opnieuw moet aanvragen.