Lista zadań: pierwszy tydzień
- Zamieszkaj tymczasowo tam, gdzie możesz się zameldować (zob. niżej).
- Od razu zarezerwuj wizytę w Bürgeramt (urzędzie obsługi mieszkańców) na service.berlin.de: musisz się zameldować w ciągu dwóch tygodni od wprowadzenia się. Szczegóły: Anmeldung.
- Zadbaj o ubezpieczenie zdrowotne — jest obowiązkowe dla każdego, kto mieszka w Niemczech.
- Zdobądź kartę SIM: na początek najprościej jest z kartą prepaid; do aktywacji potrzebny jest dokument tożsamości.
- Kup Deutschlandticket na autobusy i pociągi: w 2026 roku kosztuje 63 € miesięcznie.
Lista zadań: pierwszy miesiąc
- Zamelduj się w Bürgeramt i dobrze przechowuj Meldebestätigung (zaświadczenie o zameldowaniu) — będzie Ci często potrzebne.
- Załóż konto osobiste (Girokonto).
- Twój numer identyfikacji podatkowej (Steuer-ID) przyjdzie pocztą po pierwszym zameldowaniu, więc umieść swoje nazwisko na skrzynce pocztowej. Jeśli po trzech miesiącach go nie ma, skontaktuj się z Federalnym Centralnym Urzędem Podatkowym (BZSt).
- Jeśli potrzebujesz dokumentu pobytowego, złóż z wyprzedzeniem wniosek w berlińskim urzędzie imigracyjnym — Landesamt für Einwanderung (LEA).
- Zarejestruj mieszkanie do opłaty Rundfunkbeitrag (opłaty za media publiczne) — albo podaj Beitragsservice numer płatnika (Beitragsnummer) osoby, która już płaci za Twoje mieszkanie.
- Przygotuj dokumenty i zacznij szukać stałego mieszkania.
Najpierw lokum tymczasowe
Szukanie własnego mieszkania w Berlinie może trwać długo, dlatego wielu nowo przybyłych zaczyna od umeblowanego pokoju lub mieszkania na kilka tygodni lub miesięcy (takie oferty często mają dopisek „Wohnen auf Zeit”), tymczasowego podnajmu (Zwischenmiete) albo pokoju we wspólnym mieszkaniu (WG). Takie lokum łatwiej dostać niż zwykłe mieszkanie, ale umeblowane mieszkania są zwykle droższe, a umowy często zawiera się na czas określony. Sprawdź, co obejmuje czynsz i jaki obowiązuje okres wypowiedzenia.
Przed rezerwacją zapytaj, czy możesz się zameldować pod tym adresem i czy dostaniesz Wohnungsgeberbestätigung (potwierdzenie wynajmującego, że się wprowadziłeś). Nigdy nie przelewaj pieniędzy, zanim nie zobaczysz lokalu osobiście i nie podpiszesz umowy.
Konto bankowe i ubezpieczenie zdrowotne
Wynagrodzenie, świadczenia i czynsz zwykle przechodzą przez konto osobiste. Banki proszą o dokument tożsamości, a często także o Meldebestätigung. Każdy konsument przebywający legalnie w UE, nawet bez stałego miejsca zamieszkania, ma prawo do konta podstawowego (Basiskonto): bank musi je zaproponować najpóźniej w ciągu dziesięciu dni roboczych od otrzymania kompletnego wniosku, a opłaty muszą być rozsądne. Od pierwszego niemieckiego konta zwykle zaczyna się też Twoja historia kredytowa w SCHUFA, którą chce zobaczyć wielu wynajmujących.
Większość osób jest ubezpieczona w ustawowej kasie chorych (Krankenkasse): pracownik sam wybiera kasę, a jego część składek jest potrącana z wynagrodzenia. Prywatne ubezpieczenie jest możliwe tylko w niektórych przypadkach, np. dla osób samozatrudnionych lub pracowników o wysokich dochodach. Jeśli otrzymujesz Grundsicherungsgeld (podstawowe świadczenie, dawniej Bürgergeld) z Jobcenter (urzędu pracy), z reguły jesteś ubezpieczony za jego pośrednictwem. Jeśli masz tylko ubezpieczenie turystyczne lub polisę z zagranicy, wcześnie sprawdź, czy wystarczy.
Dokumenty pobytowe: LEA
Obywatele państw UE nie potrzebują dokumentu pobytowego. Wszyscy pozostali załatwiają sprawy w LEA — dawniej Ausländerbehörde (urzędzie ds. cudzoziemców). Wiele wniosków, np. w sprawie pracy, z powodów rodzinnych lub humanitarnych, składa się teraz online na berlin.de/einwanderung. Złóż wniosek, zanim wygaśnie Twoja wiza lub zezwolenie, i zachowaj potwierdzenie jego złożenia.
Jeśli przyjeżdżasz z Ukrainy
- Ochrona czasowa (zezwolenie na pobyt na podstawie §24 ustawy o pobycie, AufenthG): UE przedłużyła ją do 04.03.2028. W Niemczech zezwolenia z §24 ważne w dniu 01.02.2026 obowiązują obecnie do 04.03.2027 — nawet jeśli na karcie widnieje wcześniejsza data. Śledź komunikaty LEA dotyczące okresu po tej dacie.
- Nowo przybyli rejestrują się w centrum przyjęć (Ankunftszentrum) w dzielnicy Reinickendorf, a następnie są przydzielani do jednego z krajów związkowych. Jeśli zostaniesz przydzielony do Berlina, składasz wniosek online w LEA i od razu otrzymujesz potwierdzenie w PDF, że możesz tu przebywać i pracować. Zgodnie z decyzją UE osoby, które składają wniosek po raz pierwszy od 05.08.2026 i mają obowiązki wojskowe w Ukrainie, z reguły muszą udowodnić, że je wypełniają; o to, jak wygląda to w praktyce, pytaj w LEA.
- Świadczenia: dopóki nie masz zezwolenia ani tego potwierdzenia, Sozialamt (urząd socjalny) wypłaca świadczenia na podstawie ustawy o świadczeniach dla osób ubiegających się o azyl (AsylbLG). Potem Jobcenter wypłaca Grundsicherungsgeld, jeśli jesteś zdolny do pracy; w przeciwnym razie właściwy jest Sozialamt. Jeśli urząd ma płacić Twój czynsz, przeczytaj, co ustalić przed podpisaniem umowy.
- Planowana ustawa ma przenieść osoby, które przyjechały od 01.04.2025, z Jobcenter do świadczeń z AsylbLG. Według stanu na początek października 2026 roku jeszcze nie weszła w życie — o aktualną sytuację pytaj w swoim Jobcenter.
Bilet, opłata za media publiczne, telefon i internet
- Deutschlandticket: w 2026 roku 63 € miesięcznie za autobusy i pociągi komunikacji lokalnej i regionalnej w całych Niemczech (bez ICE i IC); abonament możesz wypowiedzieć co miesiąc. Jeśli otrzymujesz świadczenia socjalne, zapytaj o tańszy Berlin-Ticket S na strefy taryfowe AB (w 2026 roku 27,50 € miesięcznie).
- Rundfunkbeitrag: obecnie 18,36 € miesięcznie za mieszkanie, niezależnie od liczby mieszkańców; w WG jedna osoba płaci za wszystkich. Osoby otrzymujące Grundsicherungsgeld, świadczenia z AsylbLG i niektóre inne świadczenia mogą złożyć wniosek o zwolnienie z opłaty.
- Umowy na telefon i internet: początkowy okres umowy może wynosić najwyżej 24 miesiące, a operatorzy muszą oferować także umowę na najwyżej 12 miesięcy; po upływie początkowego okresu możesz ją wypowiedzieć z miesięcznym wyprzedzeniem — tak samo, gdy przeprowadzasz się pod adres, pod którym operator nie może świadczyć usługi. Przed zawarciem umowy operatorzy często sprawdzają zdolność kredytową, dlatego na początek łatwiej jest z kartą prepaid.
Od lokum tymczasowego do własnego mieszkania
- Przeczytaj, jak znaleźć mieszkanie w Berlinie i co lepiej Ci pasuje: pokój w WG czy własne mieszkanie.
- Sprawdź, czy możesz dostać WBS — to zaświadczenie otwiera dostęp do dotowanych mieszkań z niższym czynszem.
- Idź na oglądanie dobrze przygotowany — z naszą listą kontrolną na oglądanie mieszkania.
- Na Flat-Radar przeglądaj katalog ogłoszeń i utwórz bezpłatne zapytanie o mieszkanie: wynajmujący widzą, czego szukasz, a nowe pasujące ogłoszenia trafiają na Twój e-mail.
Gdzie szukać pomocy
- Porady dla najemców: każda berlińska dzielnica oferuje bezpłatne porady dla najemców (Mieterberatung) mieszkających w tej dzielnicy.
- Doradztwo migracyjne: bezpłatne poradnie dla migrantów (Migrationsberatung) pomagają dorosłym i młodzieży w sprawie pism z urzędów, wniosków i kolejnych kroków, często w kilku językach. Poradnię w pobliżu znajdziesz w wyszukiwarce BAMF-NAvI na bamf.de.
- Więcej odpowiedzi o najmie w Niemczech: wszystkie nasze poradniki.