1. Пресметајте го буџетот
Германските огласи обично покажуваат два износа. Kaltmiete (студена кирија) е киријата за самиот стан. Warmmiete (топла кирија) ги вклучува и аконтациите за оперативните трошоци (Nebenkosten) и обично греењето. Струјата и интернетот најчесто се плаќаат посебно.
Планирајте и еднократни трошоци: депозитот (Kaution), селидбата, мебелот и можеби кујна — не секој стан доаѓа со вградена кујна (Einbauküche).
Многу станодавачи очекуваат топлата кирија да не биде повеќе од околу една третина од нето-приходот на домаќинството.
2. Подгответе ги документите
Добрите станови добиваат десетици барања за неколку часа, а станодавачите често избираат меѓу првите целосни пријави. Однапред подгответе ги документите како PDF:
- изјава за закупецот (Mieterselbstauskunft) — обично ја дава станодавачот или агентот;
- пасош или лична карта и, ако е применливо, дозвола за престој — само за покажување: не морате да давате копија (видете ја нашата листа за разгледување);
- доказ за приход за последните три месеци: платни листи, потврда од работодавачот или решение за надоместок;
- кредитен извештај — видете го нашиот водич за SCHUFA;
- потврда дека немате долг за кирија (Mietschuldenfreiheitsbescheinigung) од претходниот станодавач, ако ја имате;
- кратко придружно писмо: кој ќе живее во станот, што работите и зошто ќе бидете сигурен закупец.
Праќајте копии од документите само по разгледувањето и само на станодавач или агент што сте го провериле. Означете ја секоја копија со „Само за пријава за закуп“ и додајте датум.
3. Каде да барате
- Flat-Radar: каталогот на огласи со филтри по град, кварт и соби. Можете и да создадете барање за сместување: станодавачите го гледаат, а новите соодветни огласи пристигнуваат на вашата е-пошта.
- Државни станбени компании: degewo, GESOBAU, Gewobag, HOWOGE, STADT UND LAND и WBM. Слободните станови ги објавуваат на своите веб-страници и на заедничкиот портал inberlinwohnen.de. За многу од нивните станови е потребен WBS.
- Станбени задруги (Genossenschaften): киријата често е пониска, но морате да купите задружни удели, а листите на чекање можат да бидат долги.
- Големи портали и групи: ImmoScout24, Immowelt, Kleinanzeigen, групи за населбите на социјалните мрежи и, за соби, WG-Gesucht. Таму внимавајте на измами.
- Лични контакти: кажете им на колегите, пријателите и соседите дека барате — многу станови се пренесуваат без оглас.
4. Разгледување и договор
Дојдете на разгледувањето навреме со подготвени документи. Прашајте за оперативните трошоци и трошоците за греење, видот на греењето и енергетскиот сертификат (Energieausweis) — станодавачот мора да го покаже најдоцна на разгледувањето.
Пред да потпишете, внимателно прочитајте го договорот: кирија и аконтации, датум на почеток, определено време (befristet), скалеста или индексирана кирија (Staffelmiete, Indexmiete). Ако не сте сигурни, дајте го на проверка во здружение на закупци (Mieterverein); многу берлински општини нудат и бесплатно советување за закупци.
5. Депозит, провизија на агентот и кочница на кириите
- Депозит (Kaution): најмногу три студени кирии. Можете да го платите во три еднакви месечни рати; првата доспева на почетокот на закупот.
- Провизија на агентот (Maklerprovision): плаќа оној што го ангажирал агентот. Ако агентот го ангажирал станодавачот, вие не плаќате провизија.
- Кочница на кириите (Mietpreisbremse): во Берлин важи до крајот на 2029. За повеќето станови, киријата на почетокот на нов закуп смее да биде најмногу 10% над локалната референтна кирија (Mietspiegel). Исклучоци се, меѓу другото, новоградби првпат издадени по 1 октомври 2014 и сеопфатно модернизирани станови.
6. Ако Jobcenter или службата за социјална помош ви ја плаќа киријата
Пред да потпишете, покажете ја понудата за закуп на вашиот Jobcenter или службата за социјална помош (Sozialamt) и добијте писмено одобрение (Zusicherung). Без него, службата може да покрие само дел од киријата. Депозитот често се одобрува како заем.
7. Вселување
- Извршете го предавањето заедно со станодавачот и потпишете записник за предавање (Übergabeprotokoll): состојби на броилата, клучеви и постојни оштетувања, со фотографии.
- Пријавете ја адресата во рок од две недели — видете го нашиот водич за Anmeldung.
- Склучете договори за струја и интернет.
Како да препознаете измама
- Киријата е многу под пазарната, а „сопственикот“ е во странство и сака да ви ги испрати клучевите по пошта.
- Од вас бараат да платите депозит, кирија или „надомест за резервација“ пред разгледувањето или пред потпишувањето.
- Од вас бараат да платите преку служби за пренос на пари, ваучери или врски до непознати „сервиси за резервации“.
- Ве притискаат веднаш да одлучите или да им испратите копии од документите на непознати лица.
Никогаш не префрлајте пари пред лично да го видите станот и да го потпишете договорот. На Flat-Radar пријавете ги сомнителните огласи со копчето „Пријави“ на страницата на огласот.
Барате надвор од Берлин?
Чекорите од овој водич важат низ цела Германија: буџетот, документите, разгледувањето, договорот, депозитот и пријавувањето на адресата во рок од две недели од вселувањето се исти насекаде. Што се разликува според местото: Mietpreisbremse важи само во областите што ги определила сојузната покраина, локалните станбени компании и задруги се различни, а секој Jobcenter ги поставува своите граници за киријата. Прелистајте ги огласите за вашиот град во каталогот на Flat-Radar и прашајте во општината за бесплатно советување за закупци во близина.