Селидба во Берлин: први чекори со сместувањето и документите

Листа: првата недела

1. Вселете се во привремено сместување каде што можете да се пријавите (видете подолу).
2. Веднаш закажете термин во Bürgeramt (граѓанска служба) на service.berlin.de: морате да се пријавите во рок од две недели од вселувањето. Детали: Anmeldung.
3. Погрижете се да имате здравствено осигурување — задолжително е за секој што живее во Германија.
4. Набавете SIM-картичка: припејд е најлесниот почеток; за активирање ви треба документ за идентификација.
5. Купете Deutschlandticket за автобуси и возови: во 2026 чини 63 € месечно.

Листа: првиот месец

1. Пријавете се во Bürgeramt и чувајте ја Meldebestätigung (потврдата за пријава) на сигурно — често ќе ви треба.
2. Отворете тековна сметка (Girokonto).
3. Вашиот даночен број (Steuer-ID) пристигнува по пошта по првото пријавување, затоа ставете го своето име на поштенското сандаче. Ако не пристигне за три месеци, обратете се до Сојузната централна даночна служба (BZSt).
4. Ако ви треба дозвола за престој, навреме поднесете барање до берлинската служба за имиграција, Landesamt für Einwanderung (LEA).
5. Пријавете го станот за Rundfunkbeitrag (радиодифузна такса) — или дајте ѝ на службата за таксата (Beitragsservice) број на учесник на лицето што веќе плаќа за станот.
6. Подгответе ги документите и почнете да барате постојан дом.

Прво привремено сместување

Наоѓањето сопствен стан во Берлин може да трае долго, па многу новодојдени почнуваат со наместена соба или стан за неколку недели или месеци (често огласени како „Wohnen auf Zeit“), привремен подзакуп (Zwischenmiete) или соба во заеднички стан (WG). Тие полесно се добиваат од обичен стан, но наместените станови обично чинат повеќе, а договорите често се на определено време. Проверете што вклучува киријата и колкав е отказниот рок.

Пред да резервирате, прашајте дали можете да се пријавите на адресата и дали ќе добиете Wohnungsgeberbestätigung (потврда од станодавачот дека сте се вселиле). Никогаш не префрлајте пари пред лично да го видите сместувањето и да потпишете договор.

Банкарска сметка и здравствено осигурување

Платата, надоместоците и киријата обично одат преку тековна сметка. Банките бараат документ за идентификација и често Meldebestätigung. Секој потрошувач што законски престојува во ЕУ, дури и без постојана адреса, има право на основна сметка (Basiskonto): банката мора да ја понуди во рок од десет работни дена од приемот на целосно барање, а надоместоците мора да бидат разумни. Вашата прва германска сметка обично ја започнува и вашата кредитна историја кај SCHUFA, која многу станодавачи сакаат да ја видат.

Повеќето луѓе се осигурени кај законски фонд за здравствено осигурување (Krankenkasse): вработените сами избираат фонд, а нивниот дел од придонесите се одбива од платата. Приватно осигурување е можно само во одредени случаи, на пример за самовработени или вработени со висок приход. Ако примате Grundsicherungsgeld (основна поддршка, порано Bürgergeld) од Jobcenter (центарот за вработување), обично сте осигурени преку него. Ако имате само патничко осигурување или полиса од странство, навреме проверете дали е доволно.

Документи за престој: LEA

На граѓаните на ЕУ не им треба дозвола за престој. Сите други се обраќаат до LEA, порано наречена Ausländerbehörde (служба за странци). Многу барања — на пример за работа, семејство или од хуманитарни причини — сега се поднесуваат онлајн на berlin.de/einwanderung. Поднесете барање пред да ви истече визата или дозволата и чувајте ја потврдата за барањето.

Ако доаѓате од Украина

• Привремена заштита (дозвола за престој според §24 од Законот за престој, AufenthG): ЕУ ја продолжи до 04.03.2028. Во Германија, дозволите според §24 што важеле на 01.02.2026 засега остануваат важечки до 04.03.2027, дури и ако на картичката е наведен поран датум. Следете ги соопштенијата на LEA за периодот потоа.
• Новодојдените се пријавуваат во прифатниот центар во Reinickendorf и се распоредуваат во сојузна покраина. Ако сте распоредени во Берлин, поднесувате барање онлајн до LEA и веднаш добивате потврда во PDF за правото на престој и работа. Според одлука на ЕУ, лицата што за прв пат поднесуваат барање од 05.08.2026 и имаат воени обврски во Украина по правило мора да докажат дека ги исполнуваат; прашајте ја LEA како тоа се применува во пракса.
• Надоместоци: додека не ја добиете дозволата или оваа потврда, Sozialamt (службата за социјална помош) исплаќа надоместоци според Законот за надоместоци за барателите на азил (AsylbLG). Потоа Jobcenter исплаќа Grundsicherungsgeld ако сте способни за работа; инаку е надлежен Sozialamt. Ако некоја служба треба да ви ја плаќа киријата, прочитајте што да разјасните пред потпишувањето.
• Планиран закон би ги префрлил лицата пристигнати од 01.04.2025 наваму од Jobcenter на надоместоци според AsylbLG. Заклучно со почетокот на октомври 2026 тој не стапил во сила — прашајте го вашиот Jobcenter за актуелната состојба.

Билет, радиодифузна такса, телефон и интернет

• Deutschlandticket: 63 € месечно во 2026 за локални и регионални автобуси и возови низ цела Германија (не за ICE или IC); претплатата може да се откаже месечно. Ако примате социјални надоместоци, прашајте за поевтиниот Berlin-Ticket S за тарифните зони AB (27,50 € месечно во 2026).
• Rundfunkbeitrag: моментално 18,36 € месечно по стан, без оглед колку луѓе живеат во него; во WG едно лице плаќа за сите. Корисниците на Grundsicherungsgeld, надоместоци според AsylbLG и некои други надоместоци можат да побараат ослободување.
• Договори за телефон и интернет: почетниот рок смее да биде најмногу 24 месеци, а давателите мора да нудат и договор од најмногу 12 месеци; по почетниот рок можете да откажете со рок од еден месец — а истото важи ако се преселите на адреса каде што давателот не може да ја обезбеди услугата. Давателите често ја проверуваат кредитната способност пред договорот, па припејд е полесен на почетокот.

Од привремено сместување до сопствен стан

• Прочитајте како да најдете стан во Берлин и дали повеќе ви одговара соба во WG или сопствен стан.
• Проверете дали можете да добиете WBS, кој ви отвора пристап до субвенционирани станови со пониски кирии.
• Одете на разгледувања добро подготвени со нашата листа за разгледување.
• На Flat-Radar прелистајте го каталогот на огласи и создадете бесплатно барање за сместување: станодавачите гледаат што барате, а новите соодветни огласи пристигнуваат на вашата е-пошта.

Каде да добиете помош

• Советување за закупци: секоја берлинска општина нуди бесплатно советување за закупци (Mieterberatung) за закупците што живеат во неа.
• Советување за мигранти: бесплатните советувалишта за имигранти (Migrationsberatung) им помагаат на возрасните и младите со писма од органите, барања и следни чекори, често на повеќе јазици. Најблиското ќе го најдете со пребарувачот BAMF-NAvI на bamf.de.
• Повеќе одговори за изнајмувањето во Германија: сите наши водичи.

Се селите во друг германски град?

Голем дел од оваа листа важи насекаде во Германија: адресата морате да ја пријавите во рок од две недели од вселувањето, а банкарската сметка, здравственото осигурување, Deutschlandticket и радиодифузната такса функционираат исто низ целата земја. Се разликуваат службите: надвор од Берлин се пријавувате во Bürgerbüro или Einwohnermeldeamt во вашиот град, за дозволите за престој е надлежна локалната Ausländerbehörde наместо берлинската LEA, а бесплатното советување за закупци зависи од градот. Побарајте ги овие служби на веб-страницата на вашиот град.